Ale powojenna zieleń Warszawy nie składała się wyłącznie z planowanych nasadzeń. Równolegle, na ruinach i nieużytkach, pojawiała się roślinność spontaniczna – zarówno gatunki rodzime, jak i obce. Co szczególnie ciekawe, część tej roślinności była śladem przedwojennego życia miasta.
Dobrym przykładem są mirabelki. Wśród warszawskich ruin przetrwały drzewa owocowe, a inne pojawiały się dzięki nasionom rozsiewanym przez ludzi i ptaki. Mirabelki miały w Warszawie dodatkowo długą tradycję przedwojenną – były sadzone przy domach i podwórkach, a ich owoce wykorzystywano do przygotowywania przetworów. Najbardziej znanym symbolem tej historii stała się mirabelka z Muranowa, pamiętająca czasy przedwojenne i zachowana na terenie dawnej dzielnicy żydowskiej aż do 2016 r.

I wreszcie kwiat, który chyba najlepiej pasuje do opowieści o Warszawie powracającej do życia po wojnie – kosmos, czyli onętek. Wśród ruin Warszawy obserwowano jego obecność już w pierwszych latach powojennych. Stąd wzięła się jedna z potocznych nazw kosmosu – „warszawianka”.

Na Bemowie ta powojenna historia zieleni jest szczególnie ciekawa, bo dzielnica przez długi czas zachowywała charakter obrzeży miasta – z polami, nieużytkami, ogródkami działkowymi, terenami wojskowymi i lasem. W takim krajobrazie spotkały się dwa rodzaje zieleni: ta planowana przez człowieka oraz ta, która pojawiała się spontanicznie.
Wśród drzew ważną rolę odgrywały szybko rosnące gatunki, przede wszystkim topole. Na Bemowie ich obecność dobrze wpisuje się w historię powstawania nowych osiedli i zagospodarowywania terenów, które wcześniej miały charakter podmiejski.
Inny ślad dawnych ogrodów i gospodarstw stanowią drzewa owocowe. Jabłonie, śliwy, grusze, wiśnie, czereśnie, a także mirabelki można znaleźć w wielu miejscach, gdzie wcześniejsze użytkowanie terenu miało charakter ogrodniczy lub działkowy. Szczególnie interesujące są stare drzewa pozostające dziś pomiędzy nową zabudową. Nie zawsze możemy powiedzieć dokładnie, kiedy zostały posadzone, ale ich obecność często pozwala przypuszczać, że obecny krajobraz powstał na miejscu wcześniejszych ogrodów lub działek.

Osiedle Przyjaźń to obszar na Bemowie w rejonie Jelonek Północnych. Wyjątkowe zielone osiedle z drewnianymi domkami. Od 2024 r. jest wpisane do rejestru zabytków. W 1951 r. Jelonki zostały administracyjnie włączone do m.st. Warszawy. Osiedle Przyjaźń, którego nazwa była wyrazem oficjalnie najlepszych relacji polsko-radzieckich, powstało w 1952 r. jako zamknięte miasteczko dla blisko 4 tys. radzieckich budowniczych Pałacu Kultury i Nauki. Wcześniejsi właściciele zostali z tych terenów wywłaszczeni.

Osiedle obejmowało 40 ha i oprócz budynków mieszkalnych rozmieszczono na jego terenie pawilony pełniące różne funkcje. Była tu biblioteka, średnia szkoła wieczorowa, teatr i poliklinika. Podstawowym materiałem konstrukcyjnym było drewno, bo drewniana zabudowa była rozwiązaniem praktycznym i szybkim w realizacji. Charakterystyczne domy powstały z prefabrykowanych elementów, a całe założenie zaplanowano wśród zieleni. Dzięki temu Osiedle Przyjaźń do dziś bardziej przypomina niewielką miejscowość niż typowe warszawskie osiedle mieszkaniowe. Po zakończeniu budowy PKiN, w 1955 r., pracownicy wrócili do ZSRR, a osiedle przekazano Ministerstwu Szkolnictwa Wyższego. W tym samym roku na osiedlu Przyjaźń zamieszkało około 3000 osób. Byli wśród nich studenci i pracownicy naukowi.

Przez 70 lat istnienia osiedla wykształcił się tam unikatowy drzewostan i skład roślin zielnych oraz krzewiastych. Głównymi drzewami obserwowanymi w trakcie badań terenowych były topole, sosny, świerki, jodły, robinie akacjowe, jawory, drzewa owocowe (głównie jabłonie – zdziczałe i w odmianach ozdobnych, tj. jabłonie rajskie), morwy, klony jesionolistne, kasztanowce, brzozy. A oprócz tego krzewy owocowe, irgi, jaśminowce, lilaki, trzmieliny, wiciokrzewy przewiercienie i inne. W ogródkach przydomowych i na klombach najwięcej jest hortensji, chabrów, roślin cebulowych.

Ciekawe punkty obszaru:

• Robinia akacjowa przy Konarskiego 6, naprzeciwko Biblioteki (budynek był od 1956 roku czytelnią naukową). RKP
• Charakterystycznie ukształtowana sosna zwyczajna przy Konarskiego 88 (obok Sali zabaw Kolorado) RKP
• Wiekowe żywotniki zachodnie otaczające miniplacyk nieopodal. RKP
• Stare klony jawory, brzozy i robinie oraz klony jesionolistne w okolicach ul. Jana Olbrachta 118B BZ
• Alejka topolowa nieopodal Jana Olbrachta 118B BZ
• Aleja morwowa granicząca z boiskiem do piłki nożnej BU/RKP
• Stary klon jawor przy alei morwowej. BM?
• Stara, ponadsiedemdzięcioletnia daglezja przy Osiedlu Przyjaźń 174. BM
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 1, 2, 3, 6, 8

Jeszcze na początku XIX w. okolice dzisiejszych Jelonek i ul. Czumy miały przede wszystkim rolniczy charakter. Rozciągały się tu pola uprawne, sady, szklarnie i gospodarstwa ogrodnicze, a szczególnie popularna była uprawa kwiatów ciętych. Dominowały pola, ogrody, podmokłe łąki i niewielkie zbiorniki wodne. Występowały naturalne pokłady gliny i iłów, które zaczęto eksploatować na potrzeby lokalnej cegielni. Zakład Bogumiła Schneidera powstał w XIX w. właśnie w miejscu, gdzie dostęp do surowca był dogodny. W wyniku wydobywania gliny powstawały wyrobiska, które po wyeksploatowaniu złóż zaczęły wypełniać się wodą. Tak powstały glinianki.
W drugiej połowie XIX w. okolica zaczęła się zmieniać wraz z rozwojem przemysłu. Jelonki przez długi czas były podwarszawską miejscowością. W 1951 r. zostały włączone do Warszawy. Prawdziwa rewolucja przestrzenna nastąpiła jednak kilkanaście lat później, wraz z budową wielkich osiedli mieszkaniowych.

W 1973 r. powstało Osiedle Jelonki, zaprojektowane przez Andrzeja Skopińskiego, a w 1977 r. Osiedle Górczewska. Charakterystyczne dla okolic ul. Czumy są budynki powstające w technologii tzw. wielkiej płyty, wykorzystujące również system ramy H.

Paradoksalnie jednak osiedla z wielkiej płyty nie są szare i nie były projektowane jako betonowa pustynia. W założeniach urbanistycznych dużą rolę odgrywały zieleń, przestrzenie pomiędzy budynkami, place zabaw i tereny rekreacyjne. Dlatego dziś między blokami można znaleźć całkiem bogaty zestaw gatunków drzew i krzewów, kształtowany także z czasem spontanicznie przez mieszkańców okolicy. Wyrazem tego są przyblokowe drzewa – pojedyncze unikatowe egzemplarze, ale też liczne ogródki, na które składają się rozliczne gatunki, tworzące barwne mozaiki.

Jednym z najważniejszych elementów zielonego krajobrazu tej części Jelonek jest Park Górczewska, zaprojektowany przez Krzysztofa Tauszyńskiego, otwarty w 1980 r.
Zanim powstał park, znajdowały się tu przede wszystkim podmokłe nieużytki i niewielkie stawy. Według lokalnych przekazów mieszkańcy nazywali ten teren „Prerią”. Nazwa dobrze oddawała jego otwarty, nieco dziki charakter.
Dzisiejsze ukształtowanie terenu parku również ma ciekawą historię. Podczas jego urządzania wykorzystano gruz oraz ziemię pochodzącą z okolicznych wykopów i placów budowy. W ten sposób powstały trzy sztuczne pagórki, które do dziś są charakterystycznym elementem krajobrazu parku. Część dzisiejszego „naturalnego” krajobrazu została w pewnym sensie zbudowana z pozostałości powojennej Warszawy.
W parku dominują nasadzenia topolowe. Znajdziemy tu także imponujące modrzewie, wierzby płaczące, sosny, świerki oraz rośliny krzewiaste, takie jak kalina koralowa.
Roślinność Jelonek jest bardzo zróżnicowana i sporo mówi o historii tego miejsca. Jej skład zależy od tego, czy znajdujemy się w bezpośrednim sąsiedztwie bloków i niewielkich ogródków pod budynkami, czy już w bardziej parkowej części osiedla.
Wokół bloków i w przestrzeniach między nimi dominują gatunki odporne na miejskie warunki. Możemy spotkać tu jarząb pospolity, ałycze i mirabelki, a także pojedyncze drzewa owocowe i ozdobne. Wśród nich pojawiają się między innymi wiśnie ptasie oraz jabłonie jagodowe.
Interesującym elementem osiedlowej zieleni są również derenie: rozłogowy i świdwa. W starszych nasadzeniach zachowały się także jałowce pospolite, sosny i świerki. Szczególnie interesujące są okolice budynków przy ul. Czumy 2/4, gdzie można znaleźć właśnie takie starsze iglaste nasadzenia.
Wśród drzew spotkamy również klony srebrzyste, gatunek bardzo popularny w parkach i na skwerach w czasach PRL, ozdobne odmiany buków (o burgundowych liściach) oraz topole. Ciekawostką są pojedyncze daglezje, rosnące w osiedlowych podwórkach, między innymi w okolicy ul. Czumy 12a. Daglezja nie jest gatunkiem rodzimym dla Polski, pochodzi z zachodniej części Ameryki Północnej, ale dobrze radzi sobie w naszym klimacie i może osiągać imponujące rozmiary.

Spacerując po Jelonkach, warto patrzeć nie tylko na architekturę, ale również w dół, pod nogi (nie tylko na rośliny zielne, ale też opadłe owoce), i wysoko w korony drzew. Zieleń między blokami jest mieszaniną różnych epok: pozostałości dawnych ogrodów i sadów, powojennych nasadzeń osiedlowych, późniejszych gatunków ozdobnych oraz spontanicznie pojawiającej się roślinności. To właśnie dzięki temu pozornie zwyczajne podwórka mogą być zaskakująco różnorodne. Jarzębiny i drzewa owocowe dostarczają pokarmu ptakom, stare, potężne iglaki zacieniają okna nawet na dużych wysokościach, a krzewy derenia i inne gęste nasadzenia tworzą schronienie dla drobnych zwierząt. Mamy tu do czynienia ze specyficznym miejskim ekosystemem.

Ciekawe punkty obszaru:

• Jarząb pospolity przy Czumy 2/4 BZ
• Mirabelka przy Czumy 2/4 BU/BZ
• Stara wiśnia ptasia rosnąca pod blokiem w ogródku przy budynku. Zasądzona przez mieszkańców. Kilkudziesięcioletnia. Obrośnięta bluszczem. Z dzwonkami powietrznymi. BM/RKP
• Świerki pod blokami wzdłuż budynków przy ul Czumy.BM/ RKP
• Stare jałowce pod blokami wzdłuż budynków przy ul.Czumy. BM/RKP
• Alejka topolowa z budkami dla ptaków na drzewach na pograniczu osiedla ul. Czumy i Parku Górczewska. BZ
• Buk w odmianie czerwonolistnej przy budynku Czumy 12a.BZ
• Daglezja przy budynku wewnątrz podwórka przy ul. Czumy 12a.BM/RKP
• Kilkunasto/kilkudziesięcioletni modrzew w Parku Górczewska BZ
• Stara kalina koralowa w Parku Górczewska.BZ
• Stara rozległa topola rosnąca na środku jednej z głównych alejek w Parku Górczewska. BZ/RKP
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 3, 4, 5, 11

Chrzanów, położony w zachodniej części Bemowa, jest dziś przede wszystkim kojarzony z nowoczesną zabudową mieszkaniową. Jeszcze niedawno jednak był to przede wszystkim obszar wiejski – z polami uprawnymi, pojedynczymi gospodarstwami i pozostałościami dawnej wsi.
Historia Chrzanowa sięga średniowiecza. To dawna wieś szlachecka. Pierwsza wzmianka z nią związana pochodzi z 1446 r. W dokumencie z tego roku pojawia się Stanisław z Chrzanowa Wielkiego. W kolejnych stuleciach miejscowość występowała pod różnymi nazwami. W źródłach pojawia się m.in. jako Macierzysz Mały, Chrzanowo oraz Macierzysz-Chrzanowo. Ostatecznie utrwaliła się nazwa Chrzanów.
Co ciekawe, nazwa nie ma związku z uprawą chrzanu. Chrzanów był związany z rodem Chrzanowskich, a w średniowiecznych źródłach pojawia się Stanisław z Chrzanowa Wielkiego. To właśnie od nazwy osobowej wywodzi się nazwa miejscowości.
Kolejną warstwę historii stanowi Fort IV Chrzanów, będący częścią rosyjskiej Twierdzy Warszawa. Budowę fortu zakończono w 1886 roku. Był to jeden z fortów zewnętrznego pierścienia fortyfikacji Warszawy, wznoszonych przez Imperium Rosyjskie. Fort nie funkcjonował długo jako istotny element systemu obronnego. Jeszcze na początku XXI wieku Chrzanów bardzo wyraźnie różnił się od dzisiejszego osiedla. Dominowały tu niska zabudowa i otwarte tereny, a wiejski charakter tego obszaru był widoczny niemal na każdym kroku. Przełom nastąpił w pierwszych latach XXI wieku. Od około 2006 roku rozpoczął się intensywny rozwój nowych inwestycji mieszkaniowych, a pola zaczęły ustępować miejsca dużym zespołom budynków wielorodzinnych.

Ul. Lazurowa (nazwa od 1954r) – na przełomie XIX i XX wieku była strategiczną drogą militarną łączącą Fort Chrzanów i Fort Blizne. Dawniej nazywano ją ul. Bielańską. W 1979 roku jej część (północny odcinek) został przekształcony w ul. Kaliskiego.

Ul. Szeligowska (od. 1960 r.) była ważną trasą z Warszawy od strony Jelonek do zachód do wsi Szeligi. Dawniej nazywała się ul. H. Sienkiewicza.

Ciekawe punkty obszaru:

• Kalina koralowa i hordowina przy Lazurowej 20 BZ
• Brzozy i wierzby płaczące w podwórzu przy Lazurowej 20 BZ/BM/ RKP
• Świerki pod budynkami przy Lazurowej 20 BM
• Stare grusze i jabłonie na terenach ogrodzonych przy Ludomiła Rayskiego 8. RKP
• Winorośl przy budynku na Szeligowskiej 53F RKP
• Kosmosy przy schodach na Szeligowskiej 53F.BM
• Ogródek „ w starym stylu” przy Szeligowskiej 26a z kosmosami, nasturcjami, nagietkiem, smagliczką, lilakiem itp. BM
• Ozdobne wierzby płaczące przy ul. Szeligowskiej 27 BZ
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 4, 5, 6, 7
• Dodatkowo aleja starych dębów na ul. Szeligowskiej .
• Pomnikowy kasztanowiec zwyczajny przy ul Szeligowskiej 8 (naprzeciw nr 12 i 13) – do sprawdzenia info ze źródeł internetowych.

Specyficzny pas zieleni pomiędzy linią tramwajową a S8 (Al. Obrońców Grodna) z ekranami przyulicznymi na terenach dawnej wsi Górce oraz blisko ogródków działkowych ROD („Motoprojekt”, „Prymulka”). Dominują tu pozostałości po dawnych zabudowach i ogrodach oraz nasadzenia kompensacyjne i przyuliczne. Można więc tu znaleźć i drzewa owocowe, np. stare grusze, czeremchy, ałycze czy wiśnie, oraz drzewa i krzewy odporne na zanieczyszczenia i zasolenie: oliwniki, klony , jawory, topole, robinie, tamaryszki, irgi czy pęcherznice ale też jesiony, sosny czy lilaki. W warstwie zielnej widać pozostałości po ogródkach, np. złocienie, ostróżki itp., oraz dużo roślin motylkowych (wyki, lucerny, koniczyny, nostrzyki), bylice, duże ilości maruny, chabra nadreńskiego, wrotyczu, żywokostu czy farbownika, będących bazą pokarmową licznych zapylaczy. W pnączach dominuje chmiel i winobluszcz pięciolistkowy.

Ciekawe punkty obszaru:

• Czeremchy amerykańskie. BZ/DZ?
• Liczne, stare Oliwniki ( zarówno od strony Dywizjonu 403 jak i przy Siodlarskiej). RKP/ BZ
• Stare lilaki RKP/BZ
• Stary rozrośnięty tamaryszek RKP/ BZ
• Stara grusza przy linii tramwajowej.BM/RKP/BZ
• Słupy wysokiego napięcia z chmielem DZ
• Stare leszczyny BM/BZ/RKP
• Klon srebrzysty BZ
• Konstrukcja na starym klonie jesionolistnym. BM
• Chmiel na barierkach przy ekranach wzdłuż trasy S8 DZ
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 2, 3, 4, 5, 6, 9, 10

Marynin był niegdyś samodzielną wsią rolniczą, należącą do historycznego obszaru Gorców. W przestrzeni Marynina widać pozostałości dawnych ogrodów działkowych, współczesną zabudowę, tereny zielone związane z infrastrukturą trasy S8 oraz nowe nasadzenia i zieleń kompensacyjną.
Ciekawym elementem historii tego miejsca, związanej z miejscową zielenią, jest nazwa lokalnego przystanku. Kompleks przystankowy funkcjonował początkowo jako przystanek „Ogródki” (uruchomiony w 1956 r.). Później nazwę zmieniono na „Koło-POD”, zaś w latach 1996-2006 funkcjonowała nazwa „POD Koło”, nawiązująca do pracowniczych ogrodów działkowych. Dopiero w 2006 r. przystanek otrzymał obecną nazwę „Marynin”.
W najbliższym otoczeniu znajduje się dziś znacznie mniejszy niż dawniej Rodzinny Ogród Działkowy „Motoprojekt”. Jego historia wiąże się z warszawskimi biurami projektowymi związanymi z motoryzacją i przemysłem, pod których patronatem powstawały ogrody. Stąd jego nazwa. Dawny charakter Marynina jest do dziś widoczny w roślinności. Pozostałości po ogródkach działkowych tworzą zieloną warstwę pamięci o wcześniejszym sposobie użytkowania tego terenu. Wśród współczesnej zabudowy i terenów komunikacyjnych można znaleźć drzewa i krzewy, które były sadzone przez działkowców z myślą o zbiorach owoców, ale także gatunki sadzone dawniej dla ozdoby i zapewnienia prywatności.
Stosunkowo duży udział mają tu drzewa owocowe: grusze, jabłonie, wiśnie i czereśnie. Towarzyszą im leszczyny i orzechy włoskie, a także sosny, świerki i dęby. Wśród roślin pnących można znaleźć chmiel, winobluszcz, bluszcz i winorośl, a przy dawnych działkach zachowały się również krzewy róż.
Takie zestawienie gatunków jest charakterystyczne dla terenów, które przez wiele lat były użytkowane jako ogródki działkowe. Obok roślin typowych dla miejskich nasadzeń można tu znaleźć gatunki sadzone indywidualnie przez kolejnych użytkowników działek. Dzięki temu roślinność nie tworzy jednolitego, zaprojektowanego założenia, lecz raczej swoistą mozaikę różnych pomysłów ogrodniczych.
Interesujące są również pojedyncze, nietypowe egzemplarze dendrologiczne. W Maryninie można spotkać między innymi kasztan jadalny oraz wiekowy żywotnik zachodni o imponujących rozmiarach. Takie drzewa są szczególnie cenne w szybko zmieniającym się krajobrazie miasta, ponieważ mogą być pozostałością wcześniejszego zagospodarowania terenu i świadkami jego przemian.

Ciekawe punkty obszaru:

• Stare jabłonki. BU/RKP
• Stare grusze. BU/RKP
• Stare czereśnie. BU/RKP
• Orzechy włoskie. BU/RKP
• Leszczyny. BU/RKP
• Stary dorodny kasztan jadalny. BU/RKP/BM
• Winorośl. BM
• Stare sosny zwyczajne BMW/ RKP
• Wysoki i wiekowy żywotnik zachodni.RKP
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 6, 9

Fort Blizne powstał w latach 80. XIX w. jako element zewnętrznego pierścienia carskiej Twierdzy Warszawa. Był częścią rozbudowanego systemu umocnień, który miał zabezpieczać Warszawę przed atakiem od strony zachodniej. Jednym z jego charakterystycznych elementów była szeroka, wypełniona wodą fosa, określana jako Fosa Babicka. Woda stanowiła dodatkową przeszkodę dla potencjalnego napastnika i była istotnym elementem systemu obronnego fortu.
Dziś okolice Fortu Blizne wyglądają zupełnie inaczej niż w czasach, gdy powstawały rosyjskie umocnienia. Są to w dużej mierze dawne grunty rolne i nieużytki, które zostały stopniowo przekształcone przez rozwój miasta. Tereny te włączono do Warszawy w 1951 r. Wcześniej należały do podwarszawskich wsi i miały przede wszystkim rolniczy charakter. Wokół fortu znajdowały się pola oraz tereny wchodzące w skład carskiego pasa fortecznego – obszaru, na którym obowiązywały ograniczenia związane z funkcjonowaniem Twierdzy Warszawa.

Po II wojnie światowej charakter tego obszaru zaczął się zmieniać. Rozwój zakładów produkcyjnych oraz powstanie Wojskowej Akademii Technicznej przyczyniły się do urbanizacji tej części Warszawy. Jednocześnie część terenów zaczęto przeznaczać pod pracownicze ogrody działkowe. Działki pojawiły się między innymi na gruntach, które nie były szczególnie atrakcyjne dla tradycyjnego rolnictwa. Dla działkowców nie stanowiło to jednak przeszkody. To właśnie dzięki ich pracy słabsze, wcześniej niewykorzystywane tereny zaczęły zmieniać się w ogrody. Przez kolejne dziesięciolecia sadzono tu drzewa owocowe, krzewy, rośliny ozdobne i pnącza, tworząc bardzo zróżnicowany krajobraz.
Dwa ważne zespoły ogrodów działkowych w tej części Bemowa to Rodzinny Ogród Działkowy im. Marcina Kasprzaka oraz ROD „Groty”. Pierwszy był przeznaczony przede wszystkim dla pracowników Zakładów Radiowych im. Marcina Kasprzaka, natomiast z ROD „Groty” związani byli w dużej mierze emerytowani i renciści wojskowi. Ogrody te są więc nie tylko elementem zieleni, ale również śladem historii powojennego przemysłu i środowisk związanych z wojskiem.

Roślinność okolic Fortu Blizne jest dziś bardzo charakterystyczną mozaiką. Można tu obserwować jednocześnie gatunki typowe dla terenów ruderalnych i nieużytków, pozostałości dawnych ogrodów działkowych, nasadzenia związane z terenami wojskowymi oraz zupełnie nową zieleń pojawiającą się wraz z rozwojem zabudowy.

Na nieużytkach dobrze radzą sobie gatunki ekspansywne i rośliny obcego pochodzenia, m.in. nawłoć oraz przymiotno białe. Szczególnie nawłoć potrafi tworzyć rozległe, zwarte płaty, ograniczając przestrzeń dla innych gatunków.
Inny charakter mają drzewa związane z dawnymi terenami wojskowymi i fortecznymi. W takich miejscach często spotyka się gatunki szybko rosnące i odporne na trudne warunki, między innymi robinie akacjowe oraz klony jesionolistne. Ich obecność dobrze wpisuje się w charakter terenów, które przez dziesięciolecia pozostawały poza intensywnym użytkowaniem miejskim.
Zupełnie inny zestaw roślin można znaleźć w pobliżu dawnych i obecnych ogródków działkowych. Są tu drzewa owocowe, leszczyny, krzewy ozdobne i owocujące, między innymi bez czarny, głogi i róże. Nie brakuje również pnączy: chmielu, winorośli czy bluszczu.

Ciekawe punkty obszaru:

• Robinie akacjowe przy Łokuciewskiego 4 .RKP/BZ
• Pas roślinności na nieużytkach z udziałem roślin obcego pochodzenia, roślin inwazyjnych oraz roślin nadwodnych (przy brzegach fosy) – Pełczyńskiego 30C/ Przy Fosie 3.DZ
• Nowe nasadzenia pod blokami w okolicy Pełczyńskiego 30C.BZ
• Ogrody działkowe „Groty” i ich bezpośrednie sąsiedztwo. BU
• „Korytarz ałyczowy” przy ROD „Groty”.BU/ BM
• Stara leszczyna przy ROD „Groty”. BM
• Stary głóg przy bocznym wejściu ROD „Groty”.BM
• Tablice z nazwami ulic obrośnięte chmielem.DZ
• Słupy wysokiego napięcia obrośnięte winobluszczem i chmielem.DZ
• Zarośla drzewiaste wzdłuż kanału Babickiego (fosa) z topolami, trzmielina mi, czarnym bzem, klonami, klonami jesionolistnym, samosiejkami robinii itp.) DZ
• Roślinność na ogrodzeniach ROD „Groty” i okolicznych murach ( róże, winobluszcz, bluszcz) min. przy ulicy Kaliskiego. BM/DZ
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 1,2,4,5,7,10

Boernerowo od początku pozostawało silnie związane z komunikacją. W 1933 roku uruchomiono linię tramwajową oznaczoną symbolem „Bo”, będącą poprzedniczką dzisiejszej linii 20. Tramwaj połączył nowe osiedle z Warszawą i był ważnym elementem jego funkcjonowania. Do dziś układ osiedla i jego położenie przypominają, że powstało ono jako zaplanowana enklawa mieszkaniowa na obrzeżach ówczesnego miasta. Jednym z największych atutów Boernerowa jest jego położenie bezpośrednio przy Lesie Bemowskim. Ten rozległy kompleks leśny ma zróżnicowany charakter i stanowi ważne zaplecze przyrodnicze zachodniej części Warszawy.

Bliskość lasu była istotna już w momencie budowy osiedla. Boernerowo i prowadząca do niego linia tramwajowa zostały wprowadzone w istniejący, częściowo zalesiony krajobraz. Dlatego podczas spaceru można znaleźć przy ulicach i w pobliżu przystanków zachowane stare sosny. Są one ciekawym śladem dawnego krajobrazu, który nie został całkowicie usunięty podczas budowy osiedla.
Oprócz sosen w Boernerowie rosną liczne lipy, jawory, klony i jesiony. Zieleń osiedla tworzy więc połączenie zachowanych fragmentów wcześniejszego drzewostanu oraz drzew sadzonych już w związku z funkcjonowaniem osiedla. Dzięki temu granica między zabudową a lasem jest miejscami bardzo płynna.

W pobliżu pętli Boernerowo znajduje się Lotnisko Warszawa-Babice, obecnie wykorzystywane między innymi przez Aeroklub Warszawski. Teren lotniska i jego okolice są interesujące także pod względem przyrodniczym. W sąsiedztwie znajduje się strzelnica terenowa, której część otaczają zarośla tarninowe, czyli czyżnie. Są to gęste zbiorowiska krzewów, w których dominującą rolę odgrywa tarnina. Ich kolczaste, zwarte zarośla tworzą schronienie dla drobnych zwierząt i ptaków. Jeszcze ciekawszy jest teren po zachodniej stronie płyty lotniska. Za ogrodzeniem znajduje się piaszczysty obszar porośnięty wrzosami, tworzący niewielkie bemowskie wrzosowisko. Takie siedliska są związane z ubogimi, piaszczystymi glebami i dobrze znoszą okresowe przesuszenie. Wrzosowisko jest tym samym zupełnie innym typem środowiska niż sąsiadujący z nim las.

Sam Las Bemowski również nie jest jednolity. W jego północnej i zachodniej części, szczególnie w pobliżu lotniska, dominują suche bory sosnowe. Znaczną część drzewostanu stanowią sosny, którym towarzyszą brzozy. Suchy, piaszczysty charakter podłoża sprzyja właśnie takim zbiorowiskom. W innych częściach kompleksu leśnego warunki są zupełnie inne. W rejonie rezerwatów Łosiowe Błota i Kalinowa Łąka występują wilgotniejsze siedliska, w tym grądy i olsy. Pojawia się tu olcha, a także dęby i graby. Zróżnicowanie wilgotności podłoża sprawia, że na stosunkowo niewielkim obszarze można spotkać bardzo różne typy lasu – od suchych borów sosnowych po wilgotne lasy liściaste.

Ciekawe punkty obszaru:

• Cały Las Bemowski razem z rezerwatami. DZ
• Czyżnie przy Lotnisku Babice.DZ
• Wrzosowisko przy zachodniej części Lotniska Babice DZ
• Stare zachowane sosny przy ulicach i przystankach tramwajowych, np. przy przystanku tramwajowym Stare Bemowo. RKP
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 1,4

Okolice przystanków Piastów Śląskich oraz, przede wszystkim, Ogrody Działkowe Bemowo wyróżniają się dużym udziałem zieleni związanej z pracowniczymi ogrodami działkowymi. Największą część tego obszaru zajmuje dziś ROD „Ogrody Działkowe Bemowo II”. W jego sąsiedztwie zachowały się również nieogrodzone pozostałości po dawnym, znacznie większym kompleksie działkowym. Choć działki nie są już użytkowane w taki sposób jak dawniej, ich wcześniejsze zagospodarowanie wciąż można odczytać z roślinności.
Wśród współczesnej zabudowy i regularnie zagospodarowanych terenów zachowały się tu rośliny będące pozostałością dawnych nasadzeń użytkowych i ozdobnych. Część z nich przetrwała nawet wtedy, gdy pierwotny sposób użytkowania terenu zanikł.
W warstwie zielnej można znaleźć zarówno rośliny ozdobne, jak i użytkowe. Rosną tu między innymi truskawki, czosnek niedźwiedzi, cebulice i szparagi. Taki zestaw dobrze pokazuje różnorodność dawnych działek, na których oprócz warzyw i roślin owocowych sadzono również gatunki ozdobne oraz rośliny cebulowe.
Wśród krzewów zachowały się róże, kalina hordowina oraz wiciokrzewy. Niektóre z tych roślin pełniły zapewne funkcję typowo ozdobną, inne mogły tworzyć naturalne granice poszczególnych działek. Dziś, pozbawione pierwotnego kontekstu, tworzą bardziej spontaniczną i nieformalną kompozycję.
Jeszcze bardziej widoczne są pozostałości dawnych nasadzeń wśród drzew. Rosną tu liczne drzewa użytkowe i owocowe, przede wszystkim leszczyny, jabłonie i śliwy, którym towarzyszą dęby oraz orzechy włoskie. Część z nich to drzewa, które przez lata były pielęgnowane przez działkowców, dziś dziczeją.
Nieopodal, pomiędzy ogródkami działkowymi a przystankiem autobusowym, rośnie również okazała wierzba iwa. Wierzba iwa jest przy tym ważnym wczesnowiosennym źródłem pokarmu dla owadów zapylających, ponieważ kwitnie bardzo wcześnie.

Ciekawe punkty obszaru:

• Ogródki działkowe Bemowo II.BU
• Pas przy ogrodzeniu Ogródków Działkowych Bemowo II z drzewami owocowymi. RKP/BU
• Sugerowane najmocniejsze punkty do mapy: 1,2